Borstvoeding cursus

Alles wat je moet weten over borstvoeding

(Voorbereiden, aanleggen,kolven, problemen, bewaren)

Ontstaan en voordelen

🩺 Hoe en wanneer ontstaat borstvoeding

Lichaam bereidt zich voor tijdens de zwangerschap
Vanaf ±16 weken: melkklieren maken colostrum aan
Na geboorte:
Prolactine → melkproductie
xytocine → melk schiet toe

💛 Voordelen van borstvoeding

Volledig afgestemd op je baby
Bevat antistoffen → bescherming tegen ziekten
Altijd op temperatuur en direct beschikbaar
Minder kans op krampjes of allergieën
Praktisch en milieuvriendelijk

Op gang brengen van borstvoeding en aanleggen

🌿 Eerste melkproductie na de geboorte

Baby aanleggen → toeschietreflex
Eerste melk = colostrum (rijk aan eiwitten & antistoffen)
Baby zoekt borst bij dorst of honger
Goed aanhappen stimuleert melkklieren

👶 Aanleggen – hoe doe je dat?

Breng baby naar de borst, niet andersom
Zorg dat ook de tepelhof in het mondje zit
Doet het pijn? Pink ertussen, vacuüm verbreken en opnieuw aanleggen

🪶 Verschillende houdingen

Liggend op zij: rustmoment, baby naast je
Zittend met kussen: handig bij kleine baby
Op schoot: baby's beentjes aan dezelfde kant als de borst
Half op buik: bij snelle drinkers

Hoe zorg je voor (voldoende) borstvoeding?

⏰ Voeden op verzoek

Baby bepaalt wanneer hij drinkt
Tekenen: zoeken of huilen
Zo blijft de melkproductie in balans

🍼 Wanneer welke borst?

10–20 min aan eerste borst → achtermelk
Daarna tweede borst aanbieden
Volgende keer borst wisselen
Melkproductie herstelt vanzelf na ±2 uur

⚙️ Kolven

Bij onvoldoende melk tijdelijk kolven
Handkolf of elektrische kolf
Kies wat prettig is

❄️ Bewaren van moedermelk

Gebruik schone zakjes of flesjes
Label met datum en hoeveelheid
Kleine porties invriezen (50–120 ml)
Houdbaarheid:
6 maanden (–18 °C)
12 maanden (–20 °C)
Nooit opnieuw invriezen

🧼 Verzorging van borsten

Houd tepels schoon met lauw water
Geen zeep of alcohol
Voorkom spruw en kloven

🥗 Voeding van de moeder

Drink voldoende
Eet gevarieerd
eperk scherpe kruiden (krampjes baby)

🩷 Hulpmiddelen

Tepelhoedje bij kloven of ingetrokken tepels
Voedingsbeha voor gemak en comfort

Kwaaltjes en problemen

🩺 Stuwing
"Komt vaak voor in de eerste week
Oorzaak: melkklieren nog niet gewend
Symptomen: gezwollen, warme, pijnlijke borsten

💧 Te weinig of te veel melk

Melkproductie schommelt tijdens regeldagen
Lichaam past zich vanzelf aan
Blijf voeden op verzoek

👶 Ingetrokken tepels

Aanleggen kan lastig zijn
Tip: gebruik een ijskompres om de tepelnaar buiten te brengen

💥 Tepelkloven

Ontstaan door verkeerd aanhappen of spruw
Behandel met klovenzalf
Verwijder zalfresten vóór het voeden

🍄 Spruw

Schimmelinfectie bij moeder en/of baby
Symptomen: witte plekjes of pijnlijke tepels
Oorzaak: besmetting via spenen of slechte hygiëne
Behandeling: huisarts,antischimmelmiddel

🌡 Borstontsteking

Melk blijft achter → melkkanalen verstopt
Symptomen: rood, warm, koorts
Actie: huisarts bellen, eventueel antibiotica
Blijf borstvoeding geven

Afbouwen van borstvoeding

🕒 Wanneer afbouwen?

Kan zolang jij en je baby dat willen
Vaak rond 1 jaar of langer
Bij vaste voeding neemt borstvoeding vanzelf af
Bouw geleidelijk af om stuwing te voorkomen

🔁 Hoe afbouwen?

Vervang 1 voeding door fles of vaste voeding
Wacht tot spanning afneemt (±1 week)
Vervang daarna de volgende voeding
Herhaal tot gewenste situatie

🧊 Als je een voeding overslaat

Massage of kort kolven bij spanning
Gebruik gekoelde koolbladeren
Stimuleer niet te vaak om overproductie te vermijden

⚖️ Belangrijke aandachtspunten

Luister naar je lichaam
Drink iets minder dan voorheen
Vraag advies bij pijn of stuwing
Laat baby wennen aan fles of beker
Meng evt. flesvoeding met afgekolfde melk in het begin