en-Pesten

Pesten: wat het is, wat het doet en wat jij als ouder kunt doen

Fijn dat je weer meeleest! Met mijn blogs wil ik ouders ondersteunen bij het ouderschap en de opvoeding. Ouder zijn is een prachtige, maar soms ook uitdagende taak. Het is belangrijk om die uitdagingen niet als probleem te zien, maar als onderdeel van het groeiproces – voor jezelf én je kind.

Vandaag wil ik het hebben over een onderwerp dat veel ouders raakt: pesten.

Wat is pesten?

Pesten is een ernstige en vaak structurele vorm van plagen. Het verschil? Bij pesten is het doel om iemand pijn te doen – emotioneel of fysiek. Dat kan op school gebeuren, in de buurt, in sportgroepen, maar ook online (cyberpesten).

Een pester heeft vaak een dominante positie binnen een groep en gebruikt deze macht om een ander, vaak kwetsbaarder kind, klein te maken of buiten te sluiten. De gevolgen kunnen diep ingrijpen in het leven van een kind.

Pesten komt voor in allerlei vormen:

• Fysiek: slaan, schoppen, duwen.

• Verbaal: schelden, roddelen, vernederen.

• Sociaal: buitensluiten, negeren, isoleren.

• Online: via apps, sociale media of berichten.

Wat soms begint als een 'grapje', kan uitgroeien tot structurele uitsluiting of zelfs mishandeling. Pesten kan openlijk gebeuren, maar ook heel stiekem – wat het extra lastig maakt om te signaleren.

Waarom pesten kinderen?

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom kinderen pesten:

• Verveling of groepsdruk.

• Jaloezie of competitie.

• Onzekerheid, of een manier om zelf aandacht te krijgen.

• Eerdere ervaringen met zelf gepest worden.

Pesters proberen vaak hun eigen emoties of problemen te verbergen door zich sterker voor te doen ten koste van anderen.
Meer informatie over ‘ de pester’ vind je in onderstaand boek:

Wat zijn de gevolgen van pesten?

Voor het kind dat gepest wordt, zijn de gevolgen vaak groot:

• Verminderd zelfvertrouwen en zelfbeeld.

• Angst om naar school te gaan.

• Faalangst, terugtrekgedrag, eenzaamheid.

• Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, buikpijn of slaapproblemen.

• In ernstige gevallen: depressie of suïcidale gedachten.

Onderstaande video toont wat pesten met iemand doet:

Ook pesters lopen risico. Ze hebben een grotere kans om op latere leeftijd in aanraking te komen met verslaving of grensoverschrijdend gedrag.

Hoe kun je als ouder helpen?

Kinderen die gepest worden voelen zich vaak eenzaam, bang, verdrietig of boos – en durven dit lang niet altijd te zeggen. Het is belangrijk dat jij als ouder een veilige basis biedt waarin je kind zich gehoord en gesteund voelt.

Wat kun je doen?

• Luister zonder oordeel. Toon begrip, erken het gevoel en stel open vragen.

• Benadruk dat het niet de schuld is van je kind. Niemand verdient het om gepest te worden.

• Leer je kind vaardigheden om sterker te staan:

• Rustig blijven en niet emotioneel reageren.

• Zelfverzekerde lichaamstaal gebruiken.

• Zich aansluiten bij kinderen die wel respectvol omgaan.

• Grenzen leren aangeven ("Ik vind dit niet leuk, stop alsjeblieft").

• Blijf kalm als ouder. Het is logisch dat je boos of verdrietig bent, maar jouw rust helpt je kind om zich veiliger te voelen.

• Zoek contact met de school. Vraag naar het anti-pestprotocol en bespreek mogelijke stappen. Samenwerking met de leerkracht of intern begeleider is essentieel.

  Onderstaand 'zelfhulp' boek geeft praktische handvatten hoe om te gaan met pestgedrag:

Mijn persoonlijke ervaring

Mijn oudste zoon werd op de basisschool gepest in groep 4 of 5. Hij vertelde me dat hij werd geplaagd tijdens de pauzes door een jongen die hem niet mocht. Hij voelde zich boos en verdrietig, en begreep niet waarom dit hem overkwam – hij had immers niets verkeerd gedaan.

Ik was blij dat hij het me vertelde, maar de reactie van school stelde teleur. De leerkracht richtte zich vooral op het gedrag van mijn zoon, niet op dat van de pester. Het voelde alsof hij het probleem was. Toen het pesten escaleerde en hij zelfs werd geslagen, grepen we in.

We schreven hem in voor judo. Niet om te leren vechten, maar om zijn zelfvertrouwen te versterken. En dat werkte. Hij voelde zich krachtiger en durfde voor zichzelf op te komen. Het gaf hem grip – en gaf ons als ouders ademruimte.

In mijn werk als opvoedcoach

Tijdens mijn werk met ouders hoor ik vaak hoe moeilijk het is om te zien dat je kind gepest wordt. Sommige ouders herkennen zichzelf in hun kind, omdat ze vroeger zelf gepest zijn. Dat kan oude pijn naar boven halen, en maakt het extra kwetsbaar.

Ik help ouders om die emoties te erkennen, en tegelijk stevig en kalm in het contact met hun kind te blijven. Dat is niet makkelijk, maar wel van groot belang.

Tot slot

Pesten laat diepe sporen na, maar met de juiste steun kunnen kinderen weer in hun kracht komen. Jij als ouder speelt daarin een sleutelrol. Geef je kind het gevoel dat het niet alleen staat. En wees niet bang om hulp te vragen – voor je kind, en voor jezelf.

Het NJi ( Nederlands Jeugdinstituut) geeft veel informatie over dit onderwerp en biedt hulp:

Dit was mijn blog. Bedankt voor het lezen. Zorg goed voor jezelf, wees jezelf en zorg met liefde en kracht voor je kind. Tot de volgende keer!

Wil je reageren of iets delen?