en-Peuterpuberteit

31/01/2024

De Peuterpuberteit: Een fase vol emoties en groei

Wat fijn dat je weer meeleest! Met mijn blogs wil ik ouders ondersteunen in het ouderschap en bij de opvoeding. Ouderschap is prachtig, maar het kan soms ook pittig zijn. Laat die uitdagingen er gewoon zijn – ze horen erbij. Je mag blijven genieten, ook als het even lastig is.

In deze blog wil ik het hebben over een fase die veel ouders zullen herkennen: de peuterpuberteit.

Wat is de peuterpuberteit?

Tussen de 1,5 en 4 jaar ontdekt je kind dat het een eigen wil heeft. Het leert keuzes maken, grenzen opzoeken en wil graag zelfstandig zijn. Dat is een mooie stap in de ontwikkeling, maar het gaat niet zonder slag of stoot. Je peuter weet nog niet goed hoe hij of zij met al die nieuwe gevoelens om moet gaan.

Boosheid, verdriet, frustratie, angst en koppigheid wisselen elkaar in rap tempo af. Het gedrag lijkt soms op dat van een echte puber – vandaar de term peuterpuberteit. De piek van deze fase ligt meestal tussen het tweede en vierde levensjaar.

Hoe uit de peuterpuberteit zich?

Peuters kunnen hun emoties nog niet goed reguleren. Ze uiten hun frustraties in driftbuien. Die kunnen variëren van huilen, schreeuwen, gillen en stampvoeten tot slaan, schoppen, op de grond vallen of met spullen gooien.

Sommige kinderen houden hun adem in of geven zelfs over. Soms wordt een driftbui zelfs 'nagespeeld', omdat je kind heeft geleerd dat dit gedrag aandacht oplevert – of zijn zin.

Driftbuien ontstaan vaak:

wanneer iets niet lukt,
als iets niet mag,
of wanneer je peuter zich overweldigd voelt.

Hoe kun je omgaan met een driftbui?

Driftbuien zijn niet alleen heftig voor je kind, maar kunnen ook voor jou als ouder frustrerend en vermoeiend zijn. Je voelt je machteloos, schaamt je misschien als het in het openbaar gebeurt, of twijfelt aan jezelf als opvoeder.

Belangrijk om te onthouden: driftbuien zijn normaal gedrag. Wat telt, is hoe jij ermee omgaat.

Hier een aantal praktische tips:

Tijdens een driftbui:

Blijf rustig. Jouw kalmte helpt je kind om uiteindelijk ook weer tot rust te komen.
Geef een duidelijke grens aan. Zeg bijvoorbeeld: "Stop maar, dit is genoeg." "Kijk eens naar mij."
Lukt dit niet? Probeer je kind uit de situatie te halen of kort te laten schrikken (bijvoorbeeld zacht in het gezicht blazen of een beetje koud water op de handen).
Geef niet toe aan de driftbui. Daarmee beloon je het gedrag onbedoeld.

Hoe kun je driftbuien voorkomen?

Voorkomen is niet altijd mogelijk, maar er zijn wel manieren om de kans te verkleinen:

Stimuleer zelfstandigheid. Laat je kind zoveel mogelijk zelf doen – ook al duurt het langer of gaat het niet perfect.
Bied keuzes aan. Dit geeft je peuter een gevoel van controle. Bijvoorbeeld: "Wil je de rode of de blauwe trui aan?"
Stel duidelijke grenzen. Leg rustig uit wat mag en wat niet – en vooral waarom.
Benoem gevoelens. Bijvoorbeeld: "Je bent boos omdat het niet lukt." "Dat snap ik."
Gebruik afleiding. Stel vragen of verwissel je onderwerp. Vermijd vragen waarop je kind alleen met "nee" kan antwoorden.
Maak vooraf afspraken. Bijvoorbeeld: "Als je je rustig houdt in de winkel, spelen we thuis samen een spelletje."

Mijn eigen ervaring

Als moeder van drie kinderen weet ik hoe intens de peuterpuberteit kan zijn. Elk kind ging er anders mee om.

Mijn oudste kon zó boos worden dat hij moest overgeven. Mijn middelste ging nog verder: hij stak bewust zijn vinger in zijn keel om zijn zin te krijgen. En bij mijn jongste... ja, toen wist ik beter hoe ik ermee om kon gaan.

Ook in mijn werk met ouders komt dit onderwerp vaak voorbij. Ouders delen hun zorgen, vragen zich af of dit gedrag normaal is (antwoord: ja!), en zoeken naar houvast. Ik probeer hen gerust te stellen, praktische handvatten te bieden én duidelijk te maken dat deze fase tijdelijk is.

Tot slot

De peuterpuberteit is een fase van groei, loslaten en oefenen – voor je kind én voor jou. Je kind leert wie hij is, en jij leert hoe je daarop kunt afstemmen. Het is niet altijd makkelijk, maar wel ontzettend waardevol.

Blijf dichtbij jezelf, wees geduldig, en durf om hulp te vragen als het nodig is.

Mocht je nog meer info of advies willen, dan heb ik nog een heel interessant en fijn boek voor je :