Separation Anxiety and Stranger Anxiety

31/01/2024

Separation Anxiety and Stranger Anxiety in Babies: How to Cope

It's great to have you back!
Through my blogs, I aim to support parents in raising and nurturing their children. Parenting is wonderful – and yes, sometimes quite challenging. But these challenges are part of the journey. Don't see them as problems, but as a natural aspect of parenting.

In this blog, I focus on two common developmental phases in young children: separation anxiety and stranger anxiety.

Separation Anxiety: A Normal Phase

Separation anxiety – also called fear of abandonment – usually starts around six months of age and can last until about three years. Your baby may become anxious or upset whenever you leave, even briefly, such as walking into another room or putting them to bed.

At night, your baby may wake up crying, worried that you are gone. This is all part of normal emotional development and is actually a sign that your baby is forming a strong attachment to you. So, while it can feel challenging, it's a positive sign.

What You Can Do About Separation Anxiety

Practice short absences: Play peekaboo or hide your face behind a book, then reappear saying, "Here's mommy again!" This helps your baby learn that you always come back.
Explain what you're doing: Going to the bathroom? Tell your baby. Hearing your voice provides reassurance.
Leave something with your scent: A worn shirt or a cuddly toy that smells like you can help your baby feel safe.
Use a consistent bedtime routine: Repetition and predictability give your baby comfort. See also my blog/podcast on sleep routines.

From personal experience, I know how difficult this phase can be – not just for yourself, but also for grandparents. My parents initially didn't understand why their grandchild suddenly cried whenever they left. No matter what they tried, he stayed upset. It's normal, but not always easy.

Some parents try to leave quietly to avoid crying, for example at bedtime or daycare drop-off. I advise against this. Your baby may feel abandoned, which can increase feelings of insecurity and may even lead to more attachment issues and stronger separation anxiety later on.

Embedded YouTube Video

Bekijk de originele video op YouTube:
https://www.youtube.com/watch?v=4rHdmoYmobY

Stranger Anxiety: Feeling Safe with Familiar Faces

Stranger anxiety usually develops between 9 and 12 months. During this phase, your baby forms a strong attachment to one or two familiar people – typically mom and dad – and may feel shy or fearful around strangers.

This can be challenging in social situations or when dropping your baby off at daycare. But it's a healthy part of development: it shows that your baby is learning to distinguish between familiar and unfamiliar people, which is essential for attachment.

How to Support Your Baby During This Phase

Explain what's happening: If your baby cries around strangers, calmly explain that they are going through a stranger anxiety phase. This also helps others understand the behavior.
Don't force interaction: Give your baby space to approach people at their own pace. Forcing contact can backfire.
Say goodbye calmly: Even if your baby cries at departure, take your time to say goodbye. Explain what you're doing and reassure them that you will return. A familiar caregiver at daycare can also help your baby feel secure.
Allow emotions: Your baby may feel sad – that's perfectly okay. Acknowledging feelings helps them continue to feel safe.

I still remember how difficult it was to leave my children at daycare. Especially with my second son, who was very clingy, it was tough. Yet I made a conscious effort to say goodbye, explain where I was going, and wave from the window, even though it hurt. It helped both of us learn to cope with those moments of letting go.

Stranger Anxiety – Wat het is en hoe mee om te gaan

Wat is Stranger Anxiety?

Stranger anxiety (angst voor vreemden) is een normale fase in de ontwikkeling van baby’s en jonge kinderen. Het is de neiging om angstig, terughoudend of onrustig te reageren als ze geconfronteerd worden met mensen die ze (nog) niet goed kennen. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Wanneer begint het en hoe lang duurt het?

Deze angst begint vaak rond **6‑8 maanden**, wanneer baby’s geleerd hebben gezichten te herkennen en zich gaan hechten aan vertrouwde verzorgers. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
De intensiteit kan toenemen rond **12‑15 maanden**, wanneer kinderen mobieler worden en meer begrijpen van hun omgeving. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Meestal neemt de angst geleidelijk af rond **2‑3 jaar**, maar dit kan per kind verschillen. :contentReference[oaicite:4]{index=4}

Waarom gebeurt dit?

Stranger anxiety is een gezonde ontwikkeling. Baby’s leren onderscheid maken tussen vertrouwde verzorgers en onbekenden. Dit helpt hen zich veilig te voelen bij degenen die ze het meest kennen en voorzichtig te zijn rond onbekenden. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

Cognitieve groei speelt hierbij een rol: zodra een kind begrijpt dat een persoon die uit het zicht is *nog steeds bestaat*, kan het angstig reageren als een onbekende verschijnt. :contentReference[oaicite:6]{index=6}

Hoe kun je je kind helpen?

Kalm blijven: Probeer zelf rustig en geruststellend te blijven — kinderen pikken stressgevoelens van hun ouders op. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
Langzame introducties: Laat nieuwe mensen eerst van een kleine afstand kennis maken, zonder dat ze direct contact moeten hebben. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
Herhaalde blootstelling: Regelmatig contact met dezelfde personen helpt sommige kinderen om meer comfortabel te worden. :contentReference[oaicite:9]{index=9}

Wanneer is het meer dan normaal?

Stranger anxiety is normaal, maar als de angst **extreem blijft of duidelijk interfereren met dagelijks functioneren**, kan het verstandig zijn om advies te vragen aan een arts of kindertherapeut. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

Attachment Takes Time and Trust

Attachment develops largely on its own through loving presence and attention. Still, parents sometimes struggle with questions, especially when their baby is often upset, doesn't want to cuddle, or cries a lot. My second son had a character very similar to mine. We often clashed, and he wanted to do everything by himself. He didn't always accept comfort, which sometimes made me feel uncertain. Was our attachment strong enough? In my work as a parenting coach, I see this with many parents.
They want to do the right thing, but they often doubt themselves: "Should I step in when my baby is upset, or should I give them space?" My advice: try to put yourself in your baby's place. Imagine what you would want if you couldn't speak yet, but still wanted to make something clear. Most of the time, that will guide you in the right direction.

Hechting en bonding met je baby

Bonding is het gevoel van liefde en verbondenheid dat ouders voor hun baby voelen. Dit kan al beginnen tijdens de zwangerschap. Hechting (attachment) is de relatie die zich in de loop van de tijd ontwikkelt tussen ouder en kind. Deze relatie groeit door dagelijkse interacties zoals voeden, troosten en spelen.

Hoe hechting ontstaat

Baby’s worden geboren met instincten die hen helpen een band met hun verzorgers te vormen. Ze huilen, maken geluiden en zoeken contact zodat ouders dichtbij blijven. Door aanraking, stem en geur leren baby’s hun ouders kennen en voelen ze zich veilig.

Een baby heeft meestal één hoofdverzorger, maar kan ook hechting ontwikkelen met andere verzorgers zoals een partner of grootouders.

Responsief ouderschap

Een veilige hechting ontstaat wanneer ouders op een gevoelige en consistente manier reageren op de signalen van hun baby. Dit wordt ook wel responsief ouderschap genoemd.

Reageer op het huilen of signalen van je baby
Probeer te begrijpen wat je baby nodig heeft
Wees consistent in hoe je reageert
Troost je baby wanneer die verdrietig is

Wat helpt om een sterke band op te bouwen

Veel tijd samen doorbrengen
Je baby knuffelen en vasthouden
Praten, zingen en verhalen vertellen
Je baby laten kijken naar je gezicht wanneer je praat
Reageren wanneer je baby lacht of geluidjes maakt
Zorgen dat je baby zich veilig, warm en gevoed voelt

Het belang van consistent reageren

Wanneer ouders steeds op dezelfde zorgzame manier reageren op hun baby, leert het kind dat de wereld veilig is en dat hun behoeften ertoe doen. Dit vormt de basis voor een veilige hechting.

Voordelen van een veilige hechting

Helpt bij het ontwikkelen van gezonde hersenverbindingen
Laat de baby zich veilig en beschermd voelen
Ondersteunt sociale en emotionele ontwikkeling
Helpt kinderen later relaties op te bouwen

Spelen en communiceren

Spelen met je baby versterkt de relatie. Baby’s leren veel van het kijken naar gezichten en het horen van stemmen. Simpele activiteiten zoals praten, lachen, zingen en knuffelen zijn daarom heel belangrijk.

Het is beter om tijd met je baby door te brengen dan hen voor een scherm te zetten, omdat interactie met mensen hun ontwikkeling het meest ondersteunt.

Als bonding niet meteen gebeurt

Niet alle ouders voelen direct een sterke band met hun baby. Dat is normaal en betekent niet dat er iets mis is. Door tijd samen door te brengen, je baby te leren kennen en op hun signalen te reageren kan de band zich geleidelijk ontwikkelen.

Finally

Separation anxiety, stranger anxiety, and the search for secure attachment are all part of parenting. It isn't always easy, but you don't have to do it alone. Be kind to yourself. You are getting to know your child, and your child is getting to know you. Step by step, you grow together. In the book The Baby Brain, you can read more about what happens in a baby's mind during development. It's a wonderful way to better understand your child.

Baby Brain – Boek

Baby Brain

Baby Brain: A Parent’s Guide to Raising a Happy, Smart and Responsible Child is een boek van Laurie Alber dat ouders helpt beter te begrijpen hoe het brein van een kind zich ontwikkelt. Het boek richt zich op praktische manieren om kinderen te ondersteunen bij hun cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling.

Waar het boek over gaat

Het boek legt uit hoe de hersenen van een baby en jong kind zich ontwikkelen en hoe ouders die ontwikkeling positief kunnen beïnvloeden. Het combineert inzichten uit ontwikkelingspsychologie met praktische opvoedtips.

Belangrijke thema’s in het boek

Hoe de hersenen van baby’s en jonge kinderen groeien
Het belang van interactie tussen ouder en kind
Emotionele ontwikkeling en sociale vaardigheden
Hoe ouders een stimulerende omgeving kunnen creëren
Het ontwikkelen van verantwoordelijkheid en zelfvertrouwen

Voor wie is dit boek bedoeld?

Dit boek is bedoeld voor:

Nieuwe ouders
Ouders van jonge kinderen
Mensen die geïnteresseerd zijn in kinderontwikkeling
Professionals die met kinderen werken

Waarom dit onderwerp belangrijk is

De eerste levensjaren zijn cruciaal voor de ontwikkeling van de hersenen. In deze periode worden belangrijke verbindingen in de hersenen gevormd die invloed hebben op leren, emoties en gedrag later in het leven.

Thank you for reading!

Take good care of yourself, be yourself, and in doing so give the best to your child. Maybe until next time!

Separation Anxiety and Stranger Anxiety