Zintuigen (zien, horen, proeven, voelen, ruiken, evenwicht)

De ontwikkeling van de zintuigen bij baby's
Wat fijn dat je weer meeleest!
Met mijn blogs wil ik ouders ondersteunen in hun rol als opvoeder. Ouderschap is prachtig, maar het kan ook behoorlijk uitdagend zijn. Laat die uitdagingen er gewoon zijn – ze horen erbij. Geniet van het proces, ook als het soms pittig is.
Veel leesplezier!
Zintuigen: meer dan alleen zien, horen, ruiken, proeven en voelen
Vanaf het prille begin – al tijdens de zwangerschap – beginnen de zintuigen van een baby zich te ontwikkelen. Na de geboorte wordt je baby ineens blootgesteld aan een compleet nieuwe wereld vol prikkels. Hoe ontwikkelen die zintuigen zich precies, en wat kun jij als ouder doen om dit te ondersteunen?
Zie onderstaande video voor een allereerste indruk:
Ontwikkeling van de zintuigen bij baby's
Bekijk de onderstaande video over hoe zintuigen zich ontwikkelen bij een baby:
Voelen: de tastzin
De tastzin is het eerste zintuig dat zich ontwikkelt. Al vanaf 8 weken zwangerschap kan een foetus aanrakingen op het gezicht (zoals lippen en neus) waarnemen. Rond 17 weken is vrijwel het hele lichaam gevoelig voor aanraking. Een klein plekje op het achterhoofd blijft nog even ongevoelig, omdat de schedel daar nog open is en pas na de geboorte verder sluit.
Na ongeveer 15 weken zwangerschap kan de foetus ook temperatuur, druk en pijn voelen. De constante druk van de baarmoeder voelt als een warme omhelzing – een gevoel dat baby's na de geboorte vaak terugvinden in inbakeren of huid-op-huidcontact.
Aanraking is van levensbelang. Huid-op-huidcontact bevordert de hechting, reguleert de lichaamstemperatuur en ondersteunt de hersenontwikkeling. Baby's hebben een diepe behoefte aan lichamelijk contact, omdat ze in de baarmoeder 24/7 omringd zijn door de moeder.
Voorbeelden van speelgoed die de tastzin kunnen stimuleren:
Little Dutch — Little Farm Knuffeldoekje (Schaap)
Leuk en zacht knuffeldoekje in schaap-design, perfect als troostertje voor je baby of peuter. Geschikt om mee te nemen, te knuffelen en heerlijk zacht voor de kleintjes.
Productpagina en actuele prijs vind je op de bol.com link hieronder.
Dit superzachte stoffen boekje is speciaal ontworpen voor de allerkleinsten, inclusief vilten flapjes, knisperpagina’s, een spiegeltje en een handige lus om aan de buggy of box te bevestigen. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Perfect om de zintuigen van je baby te prikkelen — vol contrasten, zachte texturen en vrolijk design. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Stoffen knisperboekje speciaal ontwikkeld voor baby’s. Uit onderzoek blijkt dat baby’s het beste sterke contrasten zoals zwart-wit kunnen waarnemen. De zwart-witte dierenillustraties van Dick Bruna gecombineerd met primaire kleuren achtergronden maken dit tot een ideaal boekje voor de allerjongsten. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
De Baby Clementoni Shape Sorter is een vrolijke sorteerdoos die jonge kinderen helpt vormen en kleuren te herkennen. Dankzij de verschillende openingen kunnen ze leren objecten in te delen en hun fijne motoriek verbeteren. Gemaakt van veilig, duurzaam plastic en ideaal voor uren speelplezier!
Horen: geluiden van binnen en buiten
Rond 20 weken zwangerschap ontwikkelt het gehoor zich. De baby hoort dan zowel geluiden in het lichaam (zoals hartslag en darmen) als geluiden van buitenaf. Deze interne geluiden – ook wel white noise genoemd – zorgen na de geboorte vaak voor herkenning en rust.
Vanaf 25 weken herkent de foetus de stem van de moeder. Na de geboorte blijkt dat baby's deze stem meteen herkennen en erop reageren. Ze horen goed vanaf het begin, en reageren op klanken, muziek en stemintonaties die ze al in de buik hoorden.
Voorbeelden van speelgoed die het gehoor stimuleren:
Een stijlvol muziekdoosje van Little Dutch uit de “Little Goose”-serie — perfect als slaapmuziekje of wiegeliedje voor je baby. Het doosje speelt een zacht deuntje zodra je de sleeptouwtje trekt, en heeft een minimalistisch design in zachte pastelkleuren.
Dit zachte rammelspeeltje in schaap-design is ideaal voor de allerkleinsten. De ringvorm maakt het gemakkelijk vast te grijpen voor kleine handjes, en de zachte rammel stimuleert de zintuigelijke ontwikkeling. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Proeven en ruiken: de smaak van herinnering
Tussen de 8e en 15e week van de zwangerschap ontwikkelen de smaak- en reukzin zich. Baby's 'proeven' het vruchtwater – dat verandert van smaak afhankelijk van wat de moeder eet – en wennen aan deze smaken. Na de geboorte blijken ze voorkeur te hebben voor bekende smaken, vooral zoet.
Pasgeboren baby's kunnen dus al goed ruiken en proeven. Dit is belangrijk voor de voeding, maar ook voor de herkenning van de moeder en omgeving.
Voorbeelden die de smaakzin stimuleren:
Een leuk geurboekje van LUDI waarbij jonge kinderen op ontdekkingstocht kunnen gaan door het ruiken van verschillende geuren gekoppeld aan vrolijke illustraties. Aanbevolen voor kinderen ouder dan 12 maanden. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Creëer een warme en uitnodigende sfeer in huis met deze geurstokjes van Kruidvat in de geur Musk & Vanilla. Het luxe donkere ontwerp past goed in elk interieur. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Zien: van contrast naar kleur
De ogen gaan rond de 26e week zwangerschap open, maar ontwikkelen zich pas echt na de geboorte. Het is immers donker in de baarmoeder. Wel kunnen baby's reageren op fel licht dat van buitenaf op de buik schijnt.
Na de geboorte is het zicht nog beperkt. Baby's zien vooral zwart-wit en contrasten. Vanaf ongeveer 3 maanden worden kleuren en details beter zichtbaar. Rond 4 maanden leren ze diepte zien, wat hen aanzet tot grijpen naar voorwerpen.
Voorbeelden van speelgoed die het gezichtsvermogen stimuleren:
Deze leuke babymobiel behoort bij de Flowers & Butterflies‑collectie van het merk Little Dutch. Er zijn maar liefst 10 kartonnen figuurtjes om te ontdekken en te bewonderen. Het is niet alleen een prachtige decoratie voor de kinderkamer, maar de vrolijke mobiel stimuleert ook de visuele ontwikkeling en geeft een gevoel van rust en kalmte. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Evenwicht: het verborgen zesde zintuig
Het evenwichtsgevoel – ons zesde zintuig – ontwikkelt zich rond de 5e maand van de zwangerschap. De foetus ervaart beweging via het binnenoor, wat helpt bij de ontwikkeling van motoriek en oriëntatie.
In de buik worden baby's in slaap gewiegd door het bewegen van de moeder. Na de geboorte werkt dit nog steeds: wiegen in de armen, kinderwagen of auto werkt vaak kalmerend, omdat het die vertrouwde beweging nabootst.
Voorbeelden van speelgoed die het evenwicht stimuleren:
De Pina loopfiets is ontworpen voor kinderen van ongeveer 1 tot 3 jaar en ondersteunt de ontwikkeling van balans, motoriek en coördinatie. Geschikt tot een max. belastbaar gewicht van ca. 25 kg. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Maak spelen leerzaam én leuk met dit stevige houten balance‑board van Liefjes & Co. Het stimuleert de balans, motoriek en creativiteit van kinderen volgens de Montessori‑filosofie. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Laat je kinderen spelenderwijs hun evenwicht, coördinatie en zelfvertrouwen ontwikkelen met deze vrolijke stapstenen. De set bestaat uit stevige, kleurrijke stenen met reliëf en een anti‑slip onderkant – veilig én leuk voor binnen én buiten. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Geschikt vanaf ongeveer 3 jaar. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Tips om de zintuigen van je baby te stimuleren per leeftijd:
Tips om de zintuiglijke ontwikkeling te stimuleren
Bezoek de pagina op Kind & Gezin voor uitgebreide informatie: Ga naar Kind & Gezin
Enkele highlights uit de pagina:
- Laat je baby zachte geluiden horen, zoals neuriën, fluisteren of een muziekmobile. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
- Laat je kind contrasten en felle kleuren zien, bijvoorbeeld een mobile boven de box. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
- Geef geurboekjes en experimenteer met verschillende texturen tijdens de ontwikkeling. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Voor het volledige artikel met alle tips en uitleg zie bovenstaande link.
Mijn ervaring als moeder
Bij mijn kinderen zag ik hoe verschillend zintuigen zich kunnen uiten:
Mijn oudste herkende direct de muziek die ik tijdens de zwangerschap vaak draaide. Hij reageerde er in de buik al sterk op en vond het na de geboorte troostend. Hij was ook gevoelig voor aanraking en zocht zelf contact door zijn hoofdje tegen me aan te leggen.
Mijn middelste was vooral gefocust op proeven en ruiken. Alles ging eerst langs zijn neus en tong – alsof hij alles zorgvuldig wilde controleren.
Mijn jongste keek vanaf het begin scherp. In tegenstelling tot veel baby's keek hij niet scheel, en had al snel voorkeur voor kleurrijk speelgoed.
Het fascineerde me hoe snel en intuïtief baby's hun zintuigen gebruiken – en ook hoe ouders daarop inspelen, vaak zonder dat ze het zelf doorhebben.
Wat ouders vaak vanzelf goed doen
In mijn werk met ouders merk ik hoe natuurlijk het stimuleren van de zintuigen eigenlijk verloopt.
Ouders praten automatisch met een hogere stem tegen hun baby.
Ze zoeken instinctief contact via aanrakingen aan handjes, voetjes of het gezichtje.
Ze verzinnen rustgevende oplossingen via de zintuigen: wiegen, zacht zingen, een autoritje.
Deze interacties zijn waardevol. Ze dragen bij aan de ontwikkeling van de hersenen én de hechting tussen ouder en kind.
Tot slot
Dank je wel voor het lezen!
Zorg goed voor jezelf, volg je gevoel en vertrouw op je natuurlijke afstemming met je kind.
Tot de volgende keer!